تبلیغات
تحقیقات علمی - كـار در زنـدان

تحقیقات علمی

شنبه 2 بهمن 1389

كـار در زنـدان

نویسنده: س ع موسوی   

مقدمه

كاركنان زندان و روشی كه آنان به كار می بندند در باقی زندان بسیار حائز اهمیت و در واقع دارای ارزشی محوری است اما نه آنچنان توجه مجامع علمی را به خود جلب كرده و نه در حیطه ی های وسیعتر و بحث های عمومی به آن پرداخته شده است. علیرغم علاقه جوامع علمی به كار درباره تاثیر زندان بر زندانیان جوان و بزرگسال، تحقیقات بسیار اندكی درباره تجربیات گروههای شاغل در محیط های زندان وجود دارد. در سال 2004 كراولی (Crawley) تحقیقاتی از 6 بخش زندان مردان (4 بخش بزرگسال و 2 بخش جوانان) در انگلستان به عمل آورد. مزیت كار او در بافت زندان توانایی تطبیق سازمان رسمی با غیر رسمی است. از نظر او انتخاب كار در زندان از نظر اجتماعی همراه با شك و پیچیدگی های فرهنگی است. كراولی نشان می دهد كار در زندان و فرهنگ آن در تصمیم گیری های كاركنان زندان در زندگی روزمره آنان تأثیر می گذارد. فعالیت های علمی كه بر اساس بررسی های قوم شناسی نیز صورت گرفته كار در زندان و كنار آمدن با فرهنگ زندان را نسبت به سایر مشاغل متمایز دانسته و در جایگاهی ستودنی از آن نام می برد (كراولی 2004) بحث زیر به دشواری كار در زندان و تأثیراتی كه می تواند از نظر جسمی و روحی به فرد زندانبان داشته باشد می پردازد.

کار زندانیان نیز مانند هر موضوع دیگری با پیشرفت علوم انسانی و پیدایش مکاتب کیفری و توصیه های کنگره های بین المللی و عطف توجه قانونگذاران به دست آوردهای علمی مورد نظر سیر تکامل تفریحی داشته است.

بررسی تاریخچه مختصر اشتغال بکار زندانیان در دوران قدیم و بعد از استقرار مشروطیت و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی و استقرار حکومت جمهوری در ایران مبین این سیر تحول می باشد.

  1. گماردن به کار زندانیان در قدیم الایام
  2. کار زندانیان در زمان استقرار مشروطیت در ایران

طرز اجرای اشتغال به کار محکومین به مجازات های جنائی حبس دائم و موقت با اعمال شاقه به موجب آیین نامه مصوبه سال 1308 بدین شرح مشخص و معین شده بود.

برای گماردن زندانی محکوم به کار اجباری بدواً پاهای محکومین به حبس به اعمال شاقه را به وسیله زنجیر محکمی به وزن یک من که حداکثر طول آن سه چارک بود به هم متصل می کردند و زنجیر را از ناحیه مچ به پای های زندانی می بستند و سپس محکوم را مجبور به انجام کار عملگی و یا بنائی یا در معدن سنگ و غیره می نمودند.

از طرف دیگر در قانون سال 1304 برای کسانی که به علت ارتکاب جرم به حبس های مجرد یا تادیبی محکوم می شدند در صورتی که برای تامین معاش عائله خود تمایل به انجام کار داشتند اشتغال به کار آنها اختیاری بود و قسمتی از حاصل کار این قبیل زندانیان به نفع عائله آنها تخصیص داده می شد ولی در جریان اصلاح قانون مجازات عمومی سال 1352 نیز قانونگذار در ماده 54 نحوه کار زندانیان را بدین شرح پیش بینی کرده بود.

محکومین به حبس های جنائی در جرائم غیر سیاسی در داخل یا خارج زندان به کار گمارده می شوند ولی به کار گماردن محکومین به حبس های جنحه ای موکول به تقاضای آنان یا بستگی به نظر دادگاه داشته است که ضمن حکم به مجازات و یا به موجب تصمیم بعدی مورد توجه قرار گرفته است.

2. کار زندانیان بعد از استقرار حکومت جمهوری اسلامی ا

تدوین کنندگان قانون مجازات اسلامی سال 1361، ماهیت حقوقی کار زندانیان را نوعی حق زندانی تلقی نموده و در ماده 37 این قانون اشتغال به کار زندانیان را موکول به درخواست زندانی و یا اجازه دادگاه صادر کننده حکم محکومیت به حبس بلا اشکال اعلام دانسته اند در مورد مرتکبین جرائم عادی ممکن است با رعایت شرایط ذیل محبوسین در بدو ورود به زندان به کار در موسسات صنعتی و کشاورزی گمارده شوند.

  1. درخواست و با رضایت زندانی
  2. در صورتی که زندانی مجرم حرفه ای نبوده و فاقد حالت خطرناک باشد.

اجرای این مصوبه آیین نامه امور زندان ها که در تاریخ 14/4/1368 به تصویب مقامات مندرج در تبصره فوق الذکر رسیده است در ماده 144 آن تحت عنوان اشتغال و حرفه آموزی زندانیان آمده است.

گفتار دوم: هدف های اشتغال به کار زندانیان

به طور کلی قدیم ترین هدف از گماردن زندانی به کار همانا ارعاب و ایجاد ترس در زندانی و برای جلوگیری از تکرار جرم بوده است.

اینک اهم اهداف به کار گماردن زندانی در زمان تحمل کیفر حبس در زندان را به اختصار مورد بحث قرار می دهیم.

  1. استقرار نظم در محیط زندان بی تردید نخستین فایده گماردن به کار زندانی برقراری نظم و انضباط در محیط زندان است. زیرا استقرار نظم در این محیط موجبات سهولت انجام وظیفه مامورین و اداره زندان را فراهم می نماید از طرف دیگر در سایه استقرار نظم و انضباط در زندان امور داخلی و عمومی زندانیان و انجام برنامه روزانه و سایر فعالیت های مذهبی، ورزشی، تفریحی و آموزشی زندانیان نیز میسر خواهد شد.
  2. جنبه های اصلاحی و تربیتی

انجام کار در ایام تحمل کیفر و بهره گیری از امکانات آموزشی زندان به تدریج موجبات توان فنی و مهارت او را افزایش داده و پس از آزادی از زندان به جهت تخصص و مهارتی که در ایام تحمل کیفر بدست آورده است جذب بازار کار شده و همین امر زمینه جدایی او از ملحق شدن به گروه های تبهکاری را فراهم می نماید و باعث جلوگیری از تکرار جرم خواهد شد.

  1. جنبه های اقتصادی کار زندانیان

یکی دیگر از هدف های اشتغال به کار زندانیان است در عصر ما معمولاً نوع کار زندانیان از طرف اداره زندان یا موسسات صنعتی و کشاورزی و خدماتی خارج از زندان تنظیم می گردد.

حاصل از کار زندانی به او اجازه می دهد که نیازهای خود و خانواده شتغال را بر طرف نماید و همین طول ضرر و زیان ناشی از جرم را به متضرر پرداخت نماید و وجوهی را نیز برای زمان خروج از زندان پس انداز کند.

از طرف دیگر درآمد از کار زندانیان دولت را در تامین هزینه سنگین زندانیان و اداره این سازمان کمک می نماید به ویژه در شهرهای بزرگ که موسسات زندان بنحو چشم گیری گسترش یافته است.

گفتار سوم: ماهیت حقوقی کار زندانی

به طور کلی ماهیت حقوقی کار زندانیان در سیستم های کیفری را می توان به ترتیب زیر دسته بندی نمود:

  1. کار برای زندانیان یک تکلیف است.
  2. کار برای زندانیان حقی محسوب می شود.
  3. کار برای زندانیان تلفیقی از تکلیف و حق است.
  4. کار برای زندانیان یک تکلیف است.

بنابراین مطابق مقررات آیین نامه سازمان زندان ها واقدامات تأمینی و تربیتی اشتغال به کار زندانیان منوط به تقاضای زندانی است و از این حیث کار در زندان حقی برای زندانی محسوب می شود و زندانیان داوطلب کار با کسب نظر شورای طبقه بندی در کارگاه های داخل زندان یا موسسات صنعتی و کشاورزی و خدماتی خارج از زندان به کار گمارده می شوند اما بکار گماردن متهمان در کارگاه های خارج از زندان بر طبق تبصره ماده 140 آیین نامه منوط به تصویب شورای طبقه بندی و کسب نظر دادستان مربوط با دادیار ناظر زندان است.

گفتار چهارم: سیاست کیفری جمهوری اسلامی ایران در جهت حرفه آموزی و اشتغال به کار زندانیان

برای شناسائی زندانی به موجب ماده 71 آیین نامه سازمان زندان، در هر زندان بخشی به نام (پذیرش) ایجاد می گردد تا درباره زندانی از طریق انجام آزمایشات پزشکی و روانپزشکی توسعه متخصصین و همین طور تحقیق و پژوهش در خصوص وضعیت محیط خانوادگی و اجتماعی زندانی توسط مددکاری اجتماعی، حداکثر به مدت دو ماه تحقیق به عمل می آید.

تشکیل پرونده شخصیت در محیط بسته زندان به علت این که زندانی کاملاً در اختیار متخصصین قرار میگیرد و کلیه اعمال و رفتار او تحت نظر قرار می گیرد روش مناسبی است ولی از نظر هزینه زیاد این مرکز علمی، و طولانی بودن مدت آزمایش و قطع رابطه زندانی با محیط طبیعی زندگی قابل نقد می باشد مع هذا چون تشکیل پرونده شخصیت بزهکار روش مناسب برای اصلاح و تربیت زندانی مشخص خواهد نمود لذا این روش را تدوین کنندگان آیین نامه در ماده 71 پیش بینی و ضروری اعلام کرده اند.

2. پیش بینی شورای طبقه بندی زندانیان

به موجب ماده 73 آیین نامه سازمان زندان ها، در هر زندان شورائی با ترکیب زیر به نام شورای طبقه بندی زندانیان تشکیل می شود.

رئیس زندان، معاونان قضائی، فرهنگی و انتظامی زندان یک نفر متخصص در علوم جرم شناسی به انتخاب رئیس زندان و این شورا در مورد اشتغال یا عدم اشتغال به کار زندانی در کارگاه ها و نحوه آن در خارج یا داخل کارگاه های زندان اتخاذ تصمیم می نماید.

3. ایجاد مراکز اشتغال به کار برای زندانیان

برای ایجاد اشتغال به کار زندانیان با استفاده از امکانات سازمان یا کمک های دولتی و یا با مشارکت بانک ها و تعاونی ها و یا بخش خصوصی اقدامات لازم را بعمل می آورد.

به علاوه زندانیانی که به کار گمارده می شوند باید به کارهائی که مستلزم دیدن دوره تعلیماتی برای کسب مهارت و تخصص باشد باید با طی مراحل آموزشی مربوط مهارت فنی در آن رشته مخصوص را کسب نمایند.

ساعت کار و استراحت زندانیانی که در موسسات صنعتی و کشاورزی و خدماتی داخل یا خارج زندان به کار اشتغال می ورزند با توجه به موقعیت محل و نوع و کیفیت کار از طرف رئیس.

نوع و کیفیت کار زندانیان

کارهای تولید و آموزشی در زندان و سایر موسسات تامینی و تربیتی عبارتنداز:

رسیدگی، بافندگی، خیاطی، کفاشی، نجاری، فلز کاری فرشبافی، زیلو بافی، حصیر بافی، چاپ، تهیه وسائل فنی راهنمایی و رانندگی، تهیه پلاک وسائط نقلیه، صنایع غذایی، کشاورزی و غیره می باشد.

به علاوه اشتغال زندانیان به کارهای هنری در ساعات بیکاری و فراغت در آسایشگاه ها با موافقت رئیس زندان بلا مانع است.

  1. درآمد حاصل از کار زندانی و نحوه تقسیم آن

به علاوه درآمد حاصل از کار زندانیان به شرح زیر تقسیم خواهد شد:

  1. پنجاه درصد از مزد ماهیانه کار زندانی به حساب بانکی سرپرست موقت، عائله، تحت تکفل زندانی واریز می گردد و در صورتی که زندانی فاقد عائله باشد این مبلغ به حساب او واریز می شود.
  2. بیست و پنج درصد از آن به حساب زندانی واریز می شود و در وقت آزادی آن را دریافت می کند.
  3. بیست درصد آن به حساب خود زندانی برای رفع نیازهای ضروری پرداخت می شود.
  4. پنج درصد آن برای جبران حوادث ناشی از کار اختصاصی داده می شود.
  5. نحوه جبران خسارتی که زندانیان به اموال زندانیان وارد می آورند.

به موجب ماده 186 آیین نامه سازمان زندان ها هر گاه زندانی به صورت غیر عمدی خساراتی به اموال زندان وارد کند زندانی مکلف است که آن را جبران نماید، برداشت وجه خسارت وارده از حساب مربوط به زندانی تا مبلغ پانصد هزار ریال به دستور رئیس زندان یا قائم مقام او صورت خواهد گرفت و مراتب کتباً‌ به زندانی ابلاغ خواهد شد ولی در صورتی که ایراد خسارت به اموال زندان از ناحیه زندانی عمدی باشد و یا این که زندانی از پرداخت خسارت وارده امتناع نماید مراتب طبق مقررات قانونی از طرف زندان به مراجع قضائی اعلام خواهد شد.

اینك در راستای تحقق بخشیدن به این هدف عالی انسانی و به  نظور تقلیل هزینه های سنگین تشكیل مراكز علمی برای تهیه پرونده شخصیت محكومین بزهكار، در زندان ها،‌ پیشنهاد می نماید كه گروه جزا و جرم شناسی دانشكده علوم قضائی با جلب موافقت رئیس دانشكده و سایر مقامات عالی قوه قضائیه و سازمان زندانها و اقدامات  تأمینی و تربیتی، برای تهیه پرونده شخصیت محكومین رشته زندانی در جرائم مهم و حداقل در مراكز استانها با استفاده از اعضاء هیأت علمی و سایر اساتید رشته جزا و جرم شناسی و دانشجویان دانشكده علوم قضائی و عند اللزوم جلب همكاری سایر دانشكده های حقوق و علوم سیاسی در سر تا سر كشور با تنظیم برنامه زمانبندی شده و با رعایت اولویت های لازم بتدریج مقدمات شناسائی و تشكیل پرونده شخصیت محكومین بزهكار در جرائم مهم فراهم گردد و پیشاپیش این جانب آمادگی خود را در زمینه انجام این امر خطیر اعلام می نمایم و در نهایت امید است كه این مختصر نگارش پیرامون پیامدهای حرفه آموزی و اشتغال به كار زندانیان بتواند زمینه عطف توجه بیشتر به اجرای روش هی لعمی در زندان ها به منظور اصلاح و تهذیب اخلاقی محكومین را فراهم نماید.
گردآورندگان: سید علیرضا موسوی- حمزه خالدی

نظرات() 
Foot Problems
دوشنبه 16 مرداد 1396 05:11 ق.ظ
I will immediately seize your rss as I can't find your e-mail subscription hyperlink
or newsletter service. Do you have any? Kindly permit me know in order that I could subscribe.
Thanks.
How long do you grow during puberty?
شنبه 14 مرداد 1396 09:36 ب.ظ
What a information of un-ambiguity and preserveness of
valuable experience concerning unpredicted feelings.
Rachel
دوشنبه 9 مرداد 1396 10:20 ب.ظ
Thanks in support of sharing such a fastidious thought,
post is fastidious, thats why i have read it fully
http://tracie5reyes36.exteen.com/20150703/cause-and-dealing-with-hammertoes
چهارشنبه 7 تیر 1396 12:37 ب.ظ
It's a shame you don't have a donate button!
I'd without a doubt donate to this brilliant blog! I suppose for now i'll settle for
book-marking and adding your RSS feed to my Google account.
I look forward to fresh updates and will share this site with
my Facebook group. Chat soon!
std testing
یکشنبه 4 تیر 1396 10:59 ب.ظ
بسیار قلب از خود نوشتن در حالی که ظاهر شدن مناسب در آیا واقعا حل
و فصل درست با من پس از برخی از زمان.
جایی در سراسر پاراگراف شما در واقع قادر به من مؤمن اما فقط
برای کوتاه در حالی که. من
با این حال کردم مشکل خود را با جهش
در مفروضات و یک خواهد را خوب به
پر کسانی که شکاف. که شما که می توانید انجام من خواهد
بدون شک بود تحت تاثیر قرار داد.
Colin
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 02:28 ق.ظ
WOW just what I was looking for. Came here by searching for truck
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر

آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :